Financiële samenvatting

Een gezonde financiële basis is essentieel voor het goed functioneren van de gemeente. Het maakt het mogelijk voorzieningen in stand te houden, te blijven investeren in de stad en financiële tegenvallers op te vangen. De gemeenteraad heeft een centrale rol in het bewaken van deze gezonde financiële basis. De raad over het budgetrecht. Dat betekent dat de raad bepaalt waar de gemeente haar geld aan uitgeeft en hoe zij haar inkomsten verwerft. Door de begroting vast te stellen, geeft de gemeenteraad het college toestemming om geld uit te geven en inkomsten te ontvangen.

Met het vaststellen begin 2025 van 'Maassluis in Balans', de begroting 2026, het overdrachtsdocument voor de nieuwe raad en de Kaderbrief 2027 zijn stappen gezet om de begroting van de gemeente Maassluis duurzaam in evenwicht te brengen. De maatregelen van het Rijk bieden tot 2028 soelaas. Daarna zijn er met name nog financiële onzekerheden op het gebied van jeugdzorg.

Rond de behandeling van de Kaderbrief 2027 is de raad geïnformeerd over de resultaten van de meicirculaire 2026. Deze circulaire is verwerkt in de begroting, levert samen met de indexering en de actualisatie van de aantallen in de algemene uitkering per saldo een structureel voordeel op van € 1,9 miljoen.
Het investeringsplan is geactualiseerd en er is een onderscheid gemaakt in een pré-investeringsprogramma (PIP) en het meerjareninvesteringsprogramma (MIP). Er is rekening gehouden met het coalitieakkoord.

Er is voor 2027 afgesproken om de jaarschijf 2027 (structureel) sluitend maken. Dit is conform het advies van de provincie om de begroting 2027 structureel en realistisch in evenwicht te brengen. Inmiddels zijn er maatregelen getroffen zodat het evenwicht ook in de latere jaren is hersteld. Daardoor is het gelukt om het gehele meerjarenperspectief 2027-2030 sluitend te maken. Daarbij zijn de jaren 2027, 2029 en 2030 structureel sluitend.

De onderstaande tabel laat de ontwikkeling van het meerjarenperspectief zien. Hierbij is de begroting 2026 genomen als basis. Vervolgens toont de tabel de meerjarige effecten van de Oktoberbrief 2025 (tegelijk vastgesteld met de Begroting 2026) en de structurele effecten van de separate raadsbesluiten uit 2026. Vervolgens wordt de verwerking van de Kaderbrief 2027 gepresenteerd en het saldo van de bovenstaande ontwikkelingen.

Vervolgens is de begroting 2027 opgesteld. Om te komen tot de definitieve begrotingssaldi zijn daarvoor meerdere stappen gezet. De effecten van de verschillende stappen zijn uitgesplitst in de regels onder het saldo tot en met Kaderbrief (negatieve bedragen zijn nog steeds voordelen). De voor- en nadelen die worden getoond zijn ten opzichte van de Kaderbrief 2027.

Een viertal punten willen we in het bijzonder uitlichten omdat deze een belangrijke bijdrage hadden in het positieve financiële resultaat van de afgelopen jaren:

• PIP/MIP systematiek, in het verleden werden investeringen al in een vroeg stadium van de projectfase opgenomen in de begroting inclusief kapitaal- en rentelasten. Bij een vertraging betekende dit dat niet alleen het realisatiepercentage lager wordt maar ook dat er “meevaller” is op het resultaat. Vanaf de begroting 2027 worden voorgenomen investeringen eerst opgenomen in het pre-investeringsprogramma (PIP), waarbij alleen voorbereidingskosten worden geraamd. Pas na goedkeuring van het ontwerp of programma van eisen worden projecten doorgeschoven naar het meerjarig investeringsprogramma (MIP) en worden de kapitaallasten in de begroting opgenomen. Dit zorgt voor betere sturing, een realistischer investeringsplanning en begroting, en draagt bij aan een gezonder meerjarig financieel perspectief.
• Lucht uit de begroting, op basis van een analyse blijkt dat we op een aantal kostenplaatsen structureel geld overhouden. Deze zogenaamde lucht hebben we vanaf 2028 structureel voor een bedrag van 1 miljoen euro uit de begroting geschrapt.
• Algemene uitkering, de prognose van de te ontvangen bijdrage uit het gemeentefonds werd in het verleden vooral gebaseerd op de groei van de stad. Vanaf 2027 hebben we meer zogenaamde maatstaven in de prognose verwerkt waardoor er een betrouwbaardere raming is gemaakt. Het resultaat is dat we vanaf 2027 een hogere bijdrage verwachten van 1 miljoen euro.

Een uitsplitsing van de bedragen per programma en verdere toelichting op de verschillende onderwerpen is opgenomen in hoofdstuk 3 bij het onderdeel Overzicht baten en lasten.

Het begrotingsresultaat is in 2027 € 888.000 positief. De toename van het gemeentefonds en de kostenverdeling geven een verlichting in het perspectief. Het begrotingssaldo in 2030 is nu ook sluitend. Na 2030 is het de uitdaging om de toenemende kapitaallasten op te vangen door de groei van de stad of nieuwe maatregelen.
In het college zijn deze maatregelen al geïnventariseerd. Deze worden nader onderzocht om de begroting ook in de toekomst structureel sluitend te houden.

Het is voor de continuïteit van de gemeente van belang dat structurele lasten, bijvoorbeeld meerjarige kapitaallasten, worden gedekt door structurele baten, bijvoorbeeld uitkering gemeentefonds.
Onderstaande tabel toont de opbouw van het begrotingssaldo per jaarschijf.

De gemeente Maassluis heeft in 2027, 2029 en in 2030 een structureel sluitende begroting. Het jaar 2028 is niet structureel sluitend door een grote onttrekking aan de reserves. In hoofdstuk 3 wordt dit nader toegelicht.